İslam Düşüncesindeki Yorum Farklılıkları

İslam Düşüncesindeki Yorum Farklılıkları

  1. Dini anlamadaki yorum farklılıkları hangi kurumları ortaya çıkarmıştır?
    Mezhepler, tarikatlar, cemaatlar.
  2. Dini anlamadaki yorum farklılıklarının sebeplerileri nelerdir?
    1. İnsan doğası(Akıl, düşünce, yetenek, ilgi, ihtiyaç ve beklentiler açısından insanların birbirlerinden farklı olmaları)  
    2. Kültürel farklılıklar(Önceden benimsenen inanışların yeni tercih edilen inanışa etkisi. Örneğin Fars kültüründeki tanrı kral anlayışının Şiilerdeki imamet anlayışına olan benzerliği),
    3. Siyaset(Siyasi olarak güç kazanmak isteyenlerin  dinden ve din adamlarından yararlanmak istemeleri. Örneğin; Bir iktidar mücadelesi olarak değerlendirilebilen Cemel ve Sıffin Savaşlarının sonucunda Haricilik ve Şia mezheplerinin ortaya çıkması)
    4. Coğrafya(İnsan ihtiyaçlarının yaşanılan çevreye göre değişiklik göstermesi; ısı farklılıklarının, yer şekillerinin,  davranışları etkilemesi)
    5. Dini Metinler(Temel dini kayıtlarda yer alan ifadelerin farklı şekillerde yorumlanması. Örneğin Kur’an’da yer alan müteşabih ayetler üzerinde yapılan farklı değerlendirmeler.)
    6. Sosyal Sebepler(Gelir farklılıkları, savaş, barış, afet durumları, içerisinde yaşanılan toplumun yapısı ve şartları).
  3. Dini anlamadaki yorum farklılıklarının sonuçları nelerdir?
    Aynı dine inananlar için farklı inanış seçeneklerinin ortaya çıkması, dini canlılık ve düşünce zenginliği.
  4. Mezhep ne demektir?
    Sözlükte; Görüş, tutum, takip edilen yol anlamındadır.Terim olarak; İslam tarihinde sosyal, siyasi ve ekonomik sebeplerle  belli fikirler ve şahıslar etrafındaki  siyasi-itikadi veya fıkhi-ameli sınıflaşmalardır.
  5. İslam mezheplerinin başlıca özellikleri nelerdir?
    Mezhepler; dinin kendisi değil yorumudur, insan ürünüdür, değişime açıktır, kolaylıktır,  düşünce zenginliğidir, sorunlara çözüm önerileri üretirler.
  6. İslam düşüncesinde başlıca siyasi-itikadi yorumlar nelerdir?
    1. Haricilik:Hz. Ali ile Şam valisi  Muaviye arasında 657 yılında gerçekleşen Sıffin savaşı sonunda, Hakem Olayı olarak tanımlanan gelişmeye bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Başlıca görüşleri; Hüküm vermek sadece Allah’a aittir,Büyük günah işleyen dinden çıkar, Adil, bilgili ve yetenekli olan herkes yönetici olabilir
    2. Şiilik: Müslümanları yönetme hakkının Hz. Muhammed’den sonra Hz. Ali soyundan gelenlere ait olduğunu savunurlar. 680 (H.61) yılında yaşanan Kerbela olayından sonra ortaya çıkmıştır. Hz. Ali ve O’nun soyundan gelen 12 imam fikri mezhebin temel anlayışını oluşturur. İmamları masum(günahsız) olduğuna inanırlar.
    3. Mutezile:Hicri I. Asrın sonlarında büyük bir din bilgini olan Hasan-ı Basri’nin öğrencilerinden Vasıl b. Ata’nın,  hocasının görüşlerine muhalefet ederek kurduğu mezheptir.Başlıca görüşleri; Büyük günah işleyen ne mü’min ne de kafirdir, insan davranışlarının oluşumunda Allah’ın bir katkısı yoktur(İnsanlar fiillerini kendileri yaratır), iyiliği emretme-kötülüğü yasaklama bütün Müslümanlar için vazgeçilmez görevdir.
    4. Maturidilik: Ebu Mansur Muhammed (862-944) adlı Türk bilgini tarafından kurulmuştur. En önemli eseri; Te’vilatü’l Kur’an’dır. Başlıca görüşleri; Büyük günah işleyen dinden çıkmaz, Allah, peygamberlik va ahiret akılla kavranılabilir. İman dil ile ikrar kalp ile tasdiktir.Neyin iyi neyin kötü olduğu akılla kavranılabilir
      İlam dünyasının yarısına yakını ve Türkler’in büyük çoğunluğu Maturidi’dir.
    5. Eş’arilik: 40 yaşına kadar Mutzile’yi savunan Ebu’l Hasen el-Eşari(873-936) tarafından kurulmuş olup Mutezile’ye tepki olarak doğmuştur. Başlıca görüşleri; Kendilerine dini bilgi ulaşmayan kimseler iman etmekle yükümlü değildirler. Allah ahirette inananlar tarafından görülecektir. Neyin iyi neyin kötü olduğu ancak vahiyle(Allah’ın bildirmesiyle) bilinebilir. Büyük günah işleyenleri Allah isterse affedebilir.
  7. İslam düşüncesinde başlıca ameli-fıkhi mezhepler nelerdir?
    1. Caferilik: Miladi 700 yılında doğan Cafer-i Sadık tarafından kurulmuştur. Şia’nın en önemli fıkhi mezhebidir. Kur’an-ı Kerim’i temel kaynak olarak kabul ederler. Hz. Muhammed’in yanında 12 İmamın dinle ilgili söz ve davranışlarını da sünnet olarak kabul ederler
      İran, Irak, Suriye, Lübnan ve Afganistan’da yaygındır.
    2. Hanefilik:  Türk asıllı bir bilgin olan miladi 699 yılında Kufe’de doğan Numan b. Sabit (İmam-ı Azam) tarafından kurulmuştur. En ünlü eseri Fıkh-ı Ekberdir. Dini konulardaki problemleri Kitap, sünnet, sahabe görüşleri ve bunlara dayalı olarak kendi görüşleri çerçevesinde çözümlerdi. Dinin uygulama alanlarıyla ilgili yeni çıkan sorunları akli yöntemlerle çözümlemeyi benimsemişlerdir.  Hanefi Mezhebinde Ebu Hanife’nin görüşlerinin yanında  öğrencileri İmam Muhammed ve  İmam Ebu Yusuf’un görüşleri de önemlidir.Türkiye, Türkistan, Pakistan, Kafkasya, Mısır, Kuzey Afrika ve balkanlarda yaygındır.
    3. Malikilik: Miladi 712 yılında Medine’de doğan Malik b. Enes ‘in görüşleri çerçevesinde oluşmuştur. En önemli eseri, Hadis alanında yazılmış ilk eser olan Muvatta’dır. Dini görüşlerini açıklamada  ayet ve hadislere önem verirler. Akıl yürütmeyi ikinci derecede önemli sayarlar. Medine halkının davranışlarını önemli bir dini referans olarak kabul ederler. Harama götüren davranışları da haram sayarlar. İmam Malik fıkıhta usül olarak Kur’an, Sünnet, sahabe sözleri ve icmayı delil olarak almıştır
      Mısır, İspanya, Fas, Sudan, Irak gibi bölgelerde yayılmıştır.
    4. Şafilik: Gazzede(Miladi 767-819) doğan Muhammed b. İdris tarafından kurulmuştur. Enünlü eseri Risale’dir. Dini konularda karar verirken Kur’an’la sünneti aynı derecede önemli saymıştır.
      Türkiye, Kafkasya,  Suriye, Mısır, Irak ve Filistin’de yaygındır.
    5. Hanbelilik: Bağdat’ta (Miladi 780-855) doğan Ahmed b. Hanbel tarafından kurulmuştur. En önemli eseri Müsned’dir. Hüküm çıkarmada Kur’an ve sünneti esas almıştır. Hakkında haram olduğu konusunda kesin bir ifade bulunmayan şeyleri helal kabul ederler.
      Suriye, Irak ve Arap Yarımadası’nda yaygındır.
  8. İslam düşüncesinde yorumları birleştiren unsurlar(Müslümanların aynı görüşleri paylaştığı konular) nelerdir?
    Tevhit, Nübüvvet, Kur’an-ı Kerim ve Ahiretttir.
  9. Kur’an-ı Kerim’in özellikleri nelerdir?
    Allah kelamıdır, doğru yolu göstericidir,insanlara öğüt verir ve insanları kurtuluşa götürür, okunması ve anlaşılması ibadettir, her dönemde güncelliğini korumaktadır.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !